Mostrando entradas con la etiqueta verbos en quechua. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta verbos en quechua. Mostrar todas las entradas

lunes, 16 de septiembre de 2019

VERBOS POR SU TERMINACIÓN EN QUECHUA


En quechua los verbos en infinitivo terminan en las cinco vocales(Ay, ey, iy, oy, uy)

AY
Llankay: Trabajar
Astay: Trasladar
Nak'ay:Degollar
Pukllay: Jugar
Apay: Llevar
Q'alay: Desnudar
Kutay: Moler
Pakay: Esconder
Huqllachay: Unificar
Wisq'ay: Cerrar
Pusay: Conducir

EY
Ayqey: Escapar o huir
Saqey: Dejar
Taqey:Almacenar
Leqley: Hacer hervir cosa espesa

IY
Hampiy:Curar
Puriy: Andar o caminar
Kutiy:Volver
Asiy: Reír
Riqsiy: Conocer
Qatiy: Arrear
Hoqariy: Levantar
Takiy: Cantar
Riy: Ir
Malliy: Probar
Arwiy: Enredar o enroscar
Chumpiy: Fajar
Muskhiy: oler
T'akwiy: REgistrar
Thaphtiy: Sacudir
Talliy: Vaciar
Iñiy: Creer
Niy: Decir
P'akiy: ROmper

OY
Qoy: Dar
Onqoy: Enfermar
Horqoy: Sacar
Chaqoy: Talar
Qhorqoy: Roncar
Loq'oy: Absorver

UY
Qochuy: Gozar
kuyuy: Mover
Mikhuy: Comer
Khipuy: Atar
Tarpuy: Sembrar
Apamuy: Traer
Kuchuy: Cortar
Yachakuy: Estudiar
Waylluy: Amar
Wañuy: Morir
Tapuy: Preguntar
Haykuy: Entrar
Hamuy: Venir
Ch'aqchuy: Regar
Yapuy: Arar
Chaqruy: Mezclar

Fuentes:
Quechuaqosqo.blogspot.com
Academia Mayor de la Lengua Quechua Cusco
Diccionario Quechua-Español -Quechua AMLQC
Gramática Quechua - Leandro Herencia Fernandez

VERBOS TRANSITIVOS EN QUECHUA

Estos verbos transmiten su acción mediante el sujeto hacia otro(objeto directo) que la recibe directamente, haciendo declinaren el caso gra...